Meyvecilik için alternatif dost çözümler

Kontrollü koşullarda daha verimli ve daha uzun raf ömrü hedeflerinde, laboratuarlarda ıslah edilmiş meyve türlerinin son yıllarda yaşadığı sorunlar artıyor. Her yıl yapısal olarak güçlenen zararlılara ve hastalıklara karşı önerilen kimyasallar ve diğer dış girdiler doz-miktar olarak daha çok kullanılmak zorunda. Bunların birçoğu topraklarımıza ve yeraltı sularımıza zarar verirken, içerdikleri zararlı maddeler insan sağlığı için (ve muhtemelen daha kritik olan arılar için)  giderek artan bir tehdit. Ayrıca, bu ürünlerin birim fiyatlarının senelerdir düşüşte olması, üreticileri ciddi kaygılara sürüklemekte.

Binlerce yıl içinde, iklimsel dalgalanmalara karşı direnç sağlayan yerel meyve türleri son 30 yıl içinde insan eliyle büyük oranda yok edildiler. Köylerde albenili modern türlerle ticari iştahın kabartılması sonucunda yerelin lezzet ve kültüründe temel kıymetler taşıyan meyve biyoçeşitliği fakirleşti. Klasik ağaçların yerini, çok iddialı vaadler ile birlikte yarı bodur ve bodur türler aldı.

Gerçek olan bu vaadler mi, yoksa değişen koşullarda güçlü varolabilme gücü mü? Modern (ve şımarık) ağaçlarda organik tarım uygulamaları paradoksal olarak bu ağaçları büyük oranda mutsuz ediyor. Çevre ve insan sağlığı kadar bu ağaçların da mutluluğu önemli halbuki. Bu sıkıntıyı önemseyen pek kimse yok etrafta.

Yerel sebze tohumları kadar, yerel meyve ağaçlarının yeniden desteklenmesi, bu üretime uygun alanların tespiti, Türkiye’den ve yurtdışından coğrafyamıza uygun yerel türlerin adaptasyon uygulamaları, meydana gelebilecek seller, kuraklıklar ve mevsim ortalamaları dışında yaşanan sıcaklık ve soğukluk karşısında önemli bir “Açık Alan Gıda Güvenliği” laboratuarı niteliği oluşturabilir. Ayrıca, yerel meyve türlerinin ilaçsız veya çok az ilaç ile yetiştirilme imkanları, hem ekonomik hem sağlık parametreleri açısından büyük avantajlar sağlar.
yerel elma

Bayramiç’te bu yıl Tohum Takas Şenlikleri 25 -26 Nisan’da gerçekleşecek. 25 Nisan günü yerel meyve türleri üzerine bir panel olacak. Konuya hassasiyet gösteren dostlarımızı konuk olarak davet ettik.

Panelde yer alacak konuşmacılar:

Özgür Umur Ayaz – Hizan Tarım İlçe Müdürü, Bitlis

İrfan Çağatay – Lazca ve Türkoloji Araştırmacısı, Doğu Karadeniz’de Yerel Tarımsal Türler Araştırmacısı, Artvin

Füsun Ertuğ – Etnobotanik araştırmacısı ve Arkeolog, İznik (http://etnofertug.blogspot.com.tr/

Cahit Uydaş- Bayramiç Tarım İlçe Müdürü, Çanakkale

Son yıllarda birim fiyatları düşen elma için, Bayramiç bölgesinde Kuzumeleten, Gelin Elması, Kış Elması, Tatlı Elma, Hacı Yusuf, Koruk Elması gibi yerel ve eski türlerin yeniden aşı kalemleri ile çoğaltılması bir fantazi değil. Yerelde kullanılan isimler bazen farklı da olsa, türlerin birebir aynı olması karşılaşılan bir durum. Geçtiğimiz yıllarda Meyve Mirası Proje grubu tarafından Muğla ili dahilinde özellikle badem ve armut olmak üzere, 20’den fazla meyve türünde yapılan gen araştırmalarında bu konuya odaklanılmış, bilimsel ayrıştırmalar sonucu çok kıymetli bir veritabanı bilgisi elde edilmişti.

Geleceğin susuz ve sıcak yaz günlerine hazırlıklı olmamız gerekiyor.

Yerel türler doğa dostu tarım yapabilmek için bir fırsat. Ağaç aşılamak (*) hassas bir iş. Doğru zamanda, doğru şekilde yapılırsa kalemler birkaç hafta içinde yapraklanacak. Birkaç yıl sonra da yeniden meyvelerini verecek.

———————-

(*): Ağaç aşılamaya bir örnek (Kiraz Aşısı):

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=tdhCmnSKHi4? feature=player_detailpage&w=320&h=180]

About cem

Çiftçi ve köylü adayı.
Bu yazı Umutlarımız içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Meyvecilik için alternatif dost çözümler için 1 cevap

  1. Aynihat Özbaş dedi ki:

    ,ÇALIŞMALARINIZI ZEVKLE TAKİP EDİYORUM. SİZLER VE SİZİN GİBİ EMEKÇİLER GELECEĞİN NESİLLERİN SAĞLIKLI BESLENMESİNDE KATKINIZ OLACAĞI İÇİN ÇALIŞMALARINIZDA BAŞADILAR DİLİYORUM.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s