Köylerimizde Çöp Meselesinde Çözüme Doğru

Türkiye’de köylerdeki çöp sorunu sadece bu işe baş koyan İl Özel İdaresi ve kaymakamların bağlı bulunduğu bölgelerde çözüme ulaşabiliyor (*). Belediye sınırları içinde çöpün toplanması ve temizlik bir kamu hizmeti iken, köylerde denetimsiz olarak özellikle zirai ilaç kutularının derelere atıldığı, ilaç depolarının dere sularında yıkandığı bir ülkede içme suyu ve sulama barajlarından elde edilen suyla yetişen gıdalarımız ne kadar sağlıklı olabilir? Yakılan poşetlerin çıkardığı zehirli gazlar ise daha büyük bir kirlilik…

Bu konu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kadar, Tarım Gıda ve Hayvancılık Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı’nı da ilgilendiriyor. Köylerin münferit çabaları ile çözüm arayan çöp meselesi için ülke bütününde köylerde çöp meselesine çözüm getirecek yasal düzenlemelere ihtiyaç var.

Sağlık, eğitim, teknoloji, enerji, ekonomi gibi başlıklarda örnek aldığımız “batılı görüş” içinde belki de en kıymetli model çöp toplama sistemleri olabilir. AB’de ve ABD’de köyler ve belediye sınırları arasında çöp toplama sistematiği ve temizlik seviyelerinde, Türkiye’de olduğu gibi, belirgin farklar yoktur.

Kendimize niçin Kaliforniya’daki köyleri örnek almayalım? http://www.wm.com/location/california/ventura-county/westlake/residential/index.jsp

Bir diğer örnek:

http://www.villageofrivergrove.org/waste/wastegen9-2011%20.pdf

Bayramiç’te belediye sınırları dışında kalan köylerimizde (belediyemizin sorumlu olduğu alanlar dışında) “çöp” meselesi çözüm bekleyen öncelikli bir konuydu.

Ağustos 2015 itibariyla Kaymakamlığım köylerde fert başına aylık 1 TL hizmet bedeli karşılığında Bayramiç köylerinden çöp kamyonu ile çöp toplanmasına başlandı. Bu çok değerli adımın gelişmelerini takip edeceğiz.

 

çöpler1

Aşağıdaki yazı, 1 Kasım 2014 Cumartesi günü, Beşik Köy evinde yaptığımız toplantı doğrultusunda hazırlanmıştı:

1- Köylerin büyük bir çoğunluğunda çöpler toplanamamaktadır. Çöplerin gelişigüzel olarak yol kenarlarına, ağaçların kuytusuna, ormanlık alanlara, dere yataklarına atılmaması veya köy sakinlerinin evlerinin yanına dökmemesi gerekir. Bazı köy muhtarları iyi niyetle köy çöplerini toplamakta ancak köyün yanı başındaki dere yatağına veya yol kenarında görünmeyen bir yere alabora ederek, istemeden de olsa, çöpün ve kirliliğin birikmesine sebep vermektedir.

2- Çöplerin köy merkezinde belirlenecek yere getirilmesi, muhtarların gözetiminde ve her köylünün kendi sorumluluğunda olmalıdır. Bu sorumluluğu özenle yerine getiren ailelere ödül veya inatla olumsuz tavır gösterenlere cezai uygulamalar düşünülebilir.

3- Çöplerin CAM – PLASTİK – METAL – ORGANİK MADDE olarak (tercihen ve olabilirse) farklı varillerde veya alanlarda depolanması sonucu bunların dönüşümü ve elde edilebilecek gelirler köy için önemli bir motivasyondur.

4. Özellikle zirai ilaç kutularının veya ilaçlama araçlarının depolarının yıkanarak derelere veya dere yataklarına boşaltılması, ayrıca hayvan leşlerinin derelere veya baraja atılması kesinlikle yasaklanmalı ve önüne geçilmelidir. Bu paralelde, zirai ilaç kutularının depozitolu satışı konusunda yasal mevzuat çalışmaları yapılabilir.

suguzegah copy

5. Plastik esaslı çöplerin yakılması içinde bulunduğumuz doğal ortam açısından çok tehlikeli ve zararlı bir girişimdir. Çöplerin yakılmasının önüne geçilmelidir.

6. Çöplerin köylerden haftada 1 kez alınması ve ilçe merkezinde ayrıştırılmış şekilde depolanması için belediyeden çöp kamyonu desteği alınabilir. Bu araçların haftalık mazot ve hizmet masrafları belirlenerek, kaynak konusunda çalışmalar yapılmalıdır. Konuyla ilgili firmalardan veya Çanakkale Ticaret Odasından sponsorluk sağlanabilir. Bütçe desteği talebi için, İl Özel İdaresine bir proje sunulabilir. Çöplerin ayrıştırılması durumunda, bu atıkları toplayan firmaların köylere gelişi organize edilebilir.

7. Çöplerin köylerde usule uygun toplanıp toplanmadığı konusunda gönüllü bir çalışma grubu kaymakamlığa destek verebilir ve belirlenecek yöntem dahilinde bir koordinasyon merkezi üzerinden iletişim kurulabilir.

8. Köy muhtarları, gönüllü çalışma grubu ve kaymakamlık koordinasyon ekibinin yapacağı eğitim çalışmalarına ilave olarak, cami hocaları, köy ziyaretinde bulunan aile hekimleri ve veterinerlerden de destek alınabilir. Okul öğretmenleri de çocuklara farklı formatlarda eğitimler verebilirler (“Bayramiç’te Çöplerimizi Ayrıştıyoruz” başlıklı resim yarışması vb.).

9. İlçe sınırları içinde, özellikle pazar yerinde ve marketlerde, plastik poşet kullanımında sınırlamalar getirmek konusunda, – benzer uygulamaları daha önce başarmış şehir ve ilçeler örnek alarak, bir proje başlatılabilir.

10. Bayramiç köy ve çevrelerinin temiz tutulmasıyla, topraklarımız, yer altı sularımız ve baraj suyumuz çok daha kaliteli bir nitelik kazanacak; gerçekleşecek geri dönüşüm çalışmaları sonucu ekonomik gelirin yanısıra, kompost, gübre gibi köylümüzün ihtiyaç duyduğu ekolojik katı maddeleri sağlanabilecektir.

Umuyoruz köylerden çöp toplatılması yerel bir inisiyatif olmaktan öteye, tüm Türkiye’de yasal bir altyapı ile çözüme kavuşur.

—————–

Yasal çerçeve: KATI ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ

Belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeler, bu alanlar dışında ise mahallin en büyük mülki amiri, yukarıda belirtilen ve ihtiva ettikleri zararlı maddeler dolayısıyla toplanması, değerlendirilmesi veya bertarafı özel işlemler gerektiren atıkları, 27/8/1995 tarihli ve 22387 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 20/5/1993 tarihli ve 21586 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre bertaraf eder veya ettirir.

2872 SAYILI ÇEVRE KANUNU UYARINCA VERİLECEK İDARİ PARA CEZALARINA İLİŞKİN GENELGE 7) ATIKLARA İLİŞKİN CEZALAR

(…)

b) İçme ve kullanma sularında 1) Çevre Kanununun 9 uncu maddesi uyarınca belirlenen koruma esaslarına aykırı olarak içme ve kullanma suyu koruma alanlarına, kaynağın kendisine ve bu kaynağı besleyen yerüstü ve yeraltı sularına, sulama ve drenaj kanallarına atık boşaltanlara 48.000 Türk Lirası idarî para cezası verilir. (Madde 20/n/Birinci paragraf)

—————–

(*) Bayramiç Kaymakamı Sayın Kemal Kızılkaya’nın daha önce görev yaptığı Konya’nın Cihanbeyli ilçesi köylerinde gerçekleştirdiği proje:

http://www.cihanbeyli.gov.tr/default_B0.aspx?id=175

 

Cihanbeyli Köyleri Katı Atık Toplama İşi (12) Cihanbeyli Köyleri Katı Atık Toplama İşi (5

Gelişmeler (19 Mayıs 2015): Çok sevindirici bir haber duydum; Bayramiç İlçe Özel İdaresi’ne köylerden çöp toplamak üzere 1 adet kamyon alınmış. Geçtiğimiz günlerde ise, köy halkı ile birlikte dağdan Yaz aylarında bahçelerimizi sulamak üzere ark yolu çalışması yaparken muhtarımız köyün çöplerinin toplanması ve çöp varillerinin kontrol edilmesi için bir köylümüz ile anlaştı. Zannediyorum, yakın bir gelecekte köylerimiz çöplerden kurtulmaya başlayacak.

About cem

Çiftçi ve köylü adayı.
Bu yazı Umutlarımız içinde yayınlandı. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Köylerimizde Çöp Meselesinde Çözüme Doğru için 3 cevap

  1. ahmet dedi ki:

    Cem boyle onemlı ve guzel bır calışmaya daha onculuk ettıgınız ıçın sanı ve arkadaslarını tebrık ederım Tabı asıl olan ambalajlı malların koye gırmemesı (yogurt kabı, plastık ambalaj,hazır yıyecek ambalajlar vb) buda yıne koylunun uretmesı ve urettıgını tuketmesı yanı yerınde uretım ve tuketımın tesvık edılmesıne dayanıyor. Umarım yonetıcıler çabuk uyanır ve bu kısır dongu uretım mantıgı degıstırılır

  2. Ilkn Urkun dedi ki:

    bu konudaki çalışmalarınızı takip edeceğim, ben de yaşadığım köyde bu durumu değiştirmek istiyorum, fakat yol çizmeyi başaramadım, tek aklıma gelen köye bu konuda gerçek bir uzman getirip çöp yakılınca ya da dereye atılınca ne oluyoru anlayabilecekleri dilde anlattırmak oldu…

    bir de meslek gereği düzeltmeden geçemeyeceğim, köyleriniz ilçe sınırları dışında değil, bayramiç ilçe sınırları içinde ama bayramiç belediyesi ve mücavir alanı sınırları dışında kalıyor

    sevgiler
    ilknur

  3. Bülent dedi ki:

    Bulunduğum köyde ne yapılabilir diye düşünürken paylaşımınızı gördüm. Benim ilk aklıma gelen farkındalık yaratmak. Bunun için köy bakkalına kese kağıdı ve her ev için bir file bırakmayı düşünüyorum. Birkaç yere çöpler için ikişer varil yerleştirip, organik atıkları arazimde kompost yapmayı diğerlerini kendi aracımla belediyenin geri dönüşüm kutularına götürmeyi planlıyorum. Eski çöplerin toplanıp taşınması için belediyeden destek talep edeceğim. Çanakkale’de yapılacak çalışmalara dahil olmayı ve gönüllü çalışma grubunda çalışmayı isterim.
    sevgiler

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s