Çocuklar Toprak Ana Projesi

(Sizlerden gelen yorumlarla proje hakkındaki aşağıdaki yazı güncellemeleri sürekli olarak yapılıyor.)

 

toprakana çocuklar proje ana hat 1b.jpg

Mega boyutlardan nano ölçeklere uzanan geniş perspektifteki teknolojinin iyiliğimiz için var olduğu her geçen gün daha şüpheli bir hal alıyor. İletişim, yapay zeka, hız, bilgi, para, rekabet, yaşam güvencesi, kent yaşamı, kültür, insan ilişkileri, aile bağları gibi parametrelerin bütününde, hayaller ve gerçekler birbirinden daha uzak. Dünyanın fütüristik resmini çizenlerin hiçbirinde insan (birey) ve doğa açısından “umut” güçlü görünmüyor. Tek tesellimiz bu resmi çizenlerin neredeyse hepsinin kent eksenli bakış açılarıyla hipotezler geliştiriyor olması. Çocuklarımız açısından geleceğin muhtemelen en huzurlu yerleşkeleri, kırsalda, doğal koşullarda, alçak gönüllü ancak mühendisliği iyi hesaplanmış yaşam tasarımlarında yer alabilir. Teknik çözümler kadar sosyal ağlar örgüsünün de eşit şekilde önemsendiği, adil, kişisel anlamla bütünleşmiş üretimler için…

Çocukların öğrenme ve uygulama yetenekleri, bizleri endişelendiren teknoloji sayesinde, her geçen gün daha erken yaşlarda kendilerini ispatlamaya dönüşüyor. Bu öngörülemez değişimi, okul eğitimleri ve aile kavramları ne şekilde dengeleyebiliyor? Uyumlu şeyler ve uyumsuzluklar şeklinde bir tablo yaparsak, çocukların, rekabetçi ve (birçok açıdan haklı nedenlere bağlı) daha tatminsiz dünyalarında, fizyolojik ve psikolojik açıdan yaşadıkları zorluklara tanık olmak, bizleri yeni yol haritaları bulmaya, çizmeye ve yaşamı çocuklarımızla birlikte yeniden tasarlamaya zorluyor.

cocuklar 2.jpg

Kalıplaşmış ve sabit takvimler (okul günleri ve haftasonu etkinlikleri) dışında, çocukların zaman kavramlarını kendilerinin belirleyebileceği alanlara, koridorlara ihtiyacı var. Öğrenmek ve üretmek için oyunlaşmış, ekipleşmiş tasarımların doğa gibi sınırsız yapılarda gerçekleşebilmesi bir istisna olmamalı. Doğanın sürprizleriyle, döngüsüyle, sertliği ve yumuşaklığı ile yakınlaşmak ve emek verdikçe iç içe olmak…

Temiz suların içildiği, temiz toprağın ekildiği, temiz havanın solunduğu, basit ilişkilerin ve sadece mevsim döngülerinin değil her günün diğerinden farkının yaşandığı bir coğrafyada çocukların kendi tercih ve ortak bilinçleriyle bugünlerini ve geleceklerini tasarlamalarına güç ve olanak sağlamak…

Ana fikir bu.

Öz güvenin güçlendiği, sorumluluk taşıyan ama eğlenceli, ekipleşmiş fikirlerin üretime dönüşebildiği, kuralları baskıcı ve sınırlı olmayan (eğitmensiz eğitim), her anlamda kendini besleyen, çocuklardan oluşan “insan ve doğa dostu” bir proje yaratmak.

Kendi masallarının kahramanları olabilmek…

Bugünün çocukları gelecekte kırsalda yeni bir topluluğu temsil edecekler. Bugünün köye yerleşen kentlileri ve bugünün köylülerinden farklı bir sentez içinde.

Kır yeni yapısında “biz” temelli anlayışlar çevre, kültür ve yerel ekonomi kulvarlarında, mozaik eserler yaratarak sürdürülebilirliği güçlendirecekler.

Projeye ilişkin taslak öneriler (#):

Saha: İlk etapta Cem Birder bahçeleri (Beşik köyüne ortalama 5 km); Kuzey Kaz Dağı yamaçları, Bayramiç – Çanakkale. İsteğe ve onaya bağlı olarak, bölgemizde bulunan diğer alanlar; dereler, bağlar, meralar (koyun, keçi yetiştiriciliği), arı alanı, atçılık, marangozhane, köy evi, köy üretimhanesi, köy kahvesi, torna atölyesi, vb. Daha sonra farklı bölgeler ve farklı üretici işbirlikleri. Çocuklar tarafından periyodik buluşmalar ve ayrıca, çocuklar tarafından web tabanlı uzaktan proje takibi.

Bahçemiz mevcut ürünleri: Meyve (elma, kiraz, armut, erik, ceviz, şeftali, kestane, ayva, nar); Sebze (yıllık tercihe göre).

toprakana çocuklar proje ana hat 2

Danışma Kurulu: Çocuklar için bu proje tasarımının genel çerçevesini detaylandıracak erişkinlerden (tercihen katılımcı çocukların ebeveynleri değil) oluşan kurul.

Çocuklar Kurulu: Kendileri tarafından tasarlanacak üretim ve yaşam modelinde yer almak isteyen 9-14 yaş (*) aralığındaki çocuklar. Proje devamında kurulda yer alan çocuklar içinden isteyenlerin çalışmalara devam etmesi (yaşı 14’ü geçse de). Tüm katılımcı çocuklar kurulun olağan üyesidir.

Proje Anayasası: Danışma Kurulu ve Çocuklar Kurulu (eşit sayıda) üyelerinden seçilen kişilerce hazırlanan kurallar bütünü. Çocuklar Kurulu’nun oylaması ile 2/3 çoğunluğunun kabulü ile, a) işlerlik kazanır ve b) değişiklikler yapılır. Anayasada yer alması beklenen kategoriler: 1) Hedef, 2) Yönetim şekli, 3) Üretim ve etkinlikler, 4) Gelir modelleri.

Üretim (ürün ve bilgi): Toprak işleme, ağaç bakım, hasat, mamul ürün üretim, farklı el becerileri pratikleri ve diğer etkinlikler (sanat, oyun, spor); raporlama ve forum. Tüm saha üretim süreçlerinde Danışma Kurulundan 2 kişi, çocukların yanında olacak ve sorumluluklarını alacaktır.

Raporlama ve forum: Film, fotoğraf ve yazılar, web temelli periyodik raporlamalar (üretim, masraf ve gelirler, elde edilen deneyim ve bilgiler, yorumlar, planlar, vb.) ve yazışmalar, Danışma Kurulunun asgari desteği ile, çocuklar tarafından gerçekleşir.

Genel tercihler: Proje, izcilik, doğa yürüyüşü, fidan dikmek, kamp, vb gibi tek seferlik uygulamaları amaçlamıyor; her çocuk için proje sahasında ve dışında takibiyle (şehirde vb) sürekliliği esas. Projeye bağış kabul edilmez. Katılım ücreti olmayacak. Masraflar ürün satış gelirleriyle veya paylaşım modeliyle karşılanabilir. Proje hedeflerinde veya katılımcılarda hiçbir siyasi, dini, etnik ayrım veya tercih yapılmaz.

Ulaşım: Her 3 çocuk, 1 anne veya 1 baba veya 1 danışma kurulu üyesi tarafından getirilebilir.

Sahada kalma süreleri: Her çocuk yılda en az 4 saha ziyareti yapmalı. Katılımcı çocukların sayısının programlanabilmesi için iki ay öncesinden takvim programı yapılmalı ve geliş öncesi karşılıklı yazılı onay sağlanmalıdır (onaysız gelen kişiler ile görüşme yapılamaz). Konaklamalar, kış ayları haricinde çadırda yapılır (kış aylarında evlerde veya otelde konaklama mümkündür). Çadır, araziye uygun giysi-ayakkabı-şapka-su matarası katılımcı tarafından yanında getirilmelidir. Saha buluşmalarının önerilen süreleri,

  • Yaz tatili: 2 hafta
  • Sonbahar: 4 net gün (okul kırılabilir)
  • Kış: 4 net gün (ara tatil dönemi veya okul kırılabilir)
  • İlkbahar: 4 net gün (okul kırılabilir)

(Zaman zaman okul kırmak pazartesileri sevebilmenin yegane çözümü olabilir.)

Yasal sorumluluk: Projeye katılım ve uygulama yasal sorumluluğu sadece aileye aittir.

yavaş köy a

Proje taslak takvimi:

  1. Danışma Kurulu oluşumu.
    1. Eğitim ve pedagoji destek grubu
    2. Hukuk ve mali işler destek grubu
    3. Lojistik ve iletişim destek grubu
    4. Sağlık hizmetleri destek grubu
    5. Sanatçılar, özel eğitmenler
  2. Danışma Kurulu tarafından proje genel çerçevesinin tanımı ve işleyiş detayları (teknik, hukuki, mali, lojistik, vb).
  3. Proje revizyonları.
  4. Çocuklar Kurulu için çağrı.
  5. Çocuklar Kurulu listesinin oluşturulması.
  6. Saha buluşmaları ve üretim sürecinin başlaması.

toprakana çocuklar proje ana hat 3c.jpg

(#) 23 Nisan’da projenin ilk buluşmasında yukarıda yer alan fikirler karşılıklı paylaşılır, tartılır, olgunlaştırılır (kurallar, kurullar, takvim, vb); yeni pencereler açılır.

stone-7b

Çocukları izleyici ve edilgen (**) olmaktan kurtarabilecek şey, sevgiyle sarılacakları böylesi “gerçek” üretimler değil mi?

9 yaşında bir çocuk 40 dakikalık bir eseri (Ludwig van Beethoven, 1 numaralı Piyano Konçertosu) mükemmel şekilde, ezbere nasıl çalabilir? Bu kapasite mümkünse, ‘çocuklar ve eğitim’ konusunda daha farklı düşünmemiz anlamsız mı?

 


SDS (sık düşünülen sorular) ve olası yanıtlar:

  • LGS, TYT, AYT, YDT… Kabus olmamaları mümkün mü? Alternatif yaşamlar yaratabilirsek, evet.
  • Büyük şehirlerimize daha yakın çiftlikler bulsak, daha uygun olmaz mı? Gerçekten alternatif yaşamlar istiyorsak, tercihen hayır.
  • Önerilen proje şehirli çocuklar için biraz zorlayıcı olmaz mı?  Evet, kolay bir proje değil (***).
  • Çocukların çalışması ve kazanması yasal açıdan sakıncalı değil mi? Bir eğitim ve araştırma projesi tasarlıyoruz. Elde edilen gelirle proje masrafları karşılanır, katılımcıların farklı ihtiyaçlarına destek hedeflenir. Çalışma veya verilen emek karşılığında çocuklara para ödemesi söz konusu olmaz.
  • Hedeflenen proje çocukların taşıyamadıkları bir yük haline gelebilir mi? Danışma Kurulu proje tasarımını ilgili yaş aralığı grubuna en uygun şekilde geliştirecektir. Gerek yaş ve gerek zaman (örneğin; okul derslerini olumsuz etkilememesi) açılarından çocukların alamayacağı sorumluluklar ve görevler elbet ki verilmemeli.
  • Hedeflenen projeye devamlılık veya devamsızlık durumunda, çocuklar ne şekilde değerlendirilecek? Hiçbir alanda ‘zorunluluk’ kavramı olmamakla birlikte, katılım ve daha çok emek veren çocukların kazanım (prestij, puan, ödül, vb) farklılıkları (eğer olacaksa), Danışma Kurulu tarafından belirlenir.

 


ODTÜ Geliştirme Vakfı Okulları yorumu:  7-9 yaş aralığı hakkında

Dr. Yadigar Doğan ( Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi) yorumu: 10-14 yaş aralığı hakkında

(**): Farklı derinlikte teknolojilerle bağımlılığı her geçen gün güçlendirilen internet uygulamaları: youtube, facebook, instagram, oyunlar (bir veya çok kişili), vb.

Çocuk cinsel istismarı internetin en karanlık sırrı (ingilizce makale)

Çocuklarda aşırı internet kullanımının zararları nelerdir?

İnternet Bağımlılığı Bozukluğu – Ebeveynler Çocukları İçin Ne Yapabilir? (ingilizce makale)

(***):

hap degil.jpg


 

Reklamlar